Opgezocht op internet en toen bleek dat een ‘heads-up’ een waarschuwing is, een seintje vooraf. Nogal iets anders dus. De term komt oorspronkelijk uit het pokeren.

Van de week kreeg ik weer een mail met een heads-up. Dit keer was het een compliment voor hoe ik iets had gedaan. Deze mailschrijver dacht blijkbaar net als ik dat ‘heads-up’ voor goed nieuws is. En dat mag wat mij betreft, hoor. De taal is van iedereen.

Er bestaat ook nog ‘head-up’. Zoals in een head-up display in je auto.

Maar dat is weer wat anders. Hoewel het soms wel met heads-up wordt verward.

Heads-up wordt in het Nederlands met een koppelteken geschreven. Het valt onder een bijzondere categorie samenstellingen, namelijk die bestaan uit een Engels zelfstandig naamwoord en een voorzetsel. Denk aan: burn-out, check-in, fall-out, kick-off, push-up, run-in, voice-over etc.

Ik verzamel die woorden voor de lol als taalfreak zijnde. Het is echt een hele lijst.

Heads-up staat er nu ook bij.

Nederlandse woorden (ze staan in de Woordenlijst van de Nederlandse Taal) die bestaan uit een Engels zelfstandig naamwoord en een Engels voorzetsel

1. Black-out
2. Bottom-up
3. Break-in
4. Break-out
5. Break-up
6. Burn-out
7. Check-in
8. Check-out
9. Check-up
10. Close-up
11. Cooling-down
12. Cover-up
13. Cross-over
14. Drive-by
15. Drive-in
16. Drive-through
17. Earn-out
18. Face-down
19. Fade-out
20. Fall-out
21. Flip-over
22. Fly-by
23. Fly-over
24. Follow-up
25. Hand-out
26. Hands-off
27. Hands-on
28. Head-up
29. Heads-up
30. Kick-off
31. Knock-out
32. Lay-out
33. Line-up
34. Opting-in
35. Opting-out
36. Pay-off
37. Pick-up
38. Pin-up
39. Play-off
40. Plug-in
41. Pop-up
42. Push-up
43. Run-in
44. Set-up
45. Sit-in
46. Sit-up
47. Spin-off
48. Spot-on
49. Stand-by
50. Start-up
51. Time-out
52. Top-down
53. Voice-over
54. Warming-up
55. Work-out

Het bericht ‘Hi Susanne, Hierbij vast even een heads-up over …’ verscheen eerst op Van Hoek Trainingen.

Van Hoek Trainingen brengt jarenlange ervaring mee in audit, control en risk. Hun manier van werken sluit naadloos aan bij hoe wij het graag doen: inhoudelijk sterk en gericht op resultaat in de dagelijkse praktijk. Onze eerdere samenwerking smaakte dan ook naar meer.

Binnen het partnership gaat Susanne van Hoek-Gerritsen een groter deel van onze trainingen verzorgen. Daarnaast werkt ze mee aan het ontwikkelen en uitvoeren van nieuw trainingsaanbod. We kijken er enorm naar uit om dit samen vorm te geven. 

Susanne deelt haar enthousiasme als volgt: “𝘐𝘬 𝘣𝘦𝘯 𝘩𝘦𝘦𝘭 𝘣𝘭𝘪𝘫 𝘮𝘦𝘵 𝘩𝘦𝘵 𝘢𝘴𝘴𝘰𝘤𝘪𝘢𝘵𝘦 𝘱𝘢𝘳𝘵𝘯𝘦𝘳𝘴𝘩𝘪𝘱. 𝘏𝘦𝘵 𝘪𝘴 𝘦𝘦𝘯 𝘰𝘯𝘵𝘻𝘦𝘵𝘵𝘦𝘯𝘥 𝘮𝘰𝘰𝘪𝘦 𝘬𝘢𝘯𝘴 𝘰𝘮 𝘥𝘦 𝘸𝘦𝘥𝘦𝘳𝘻𝘪𝘫𝘥𝘴𝘦 𝘬𝘦𝘯𝘯𝘪𝘴 𝘦𝘯 𝘦𝘳𝘷𝘢𝘳𝘪𝘯𝘨 𝘵𝘦 𝘣𝘶𝘯𝘥𝘦𝘭𝘦𝘯. 𝘡𝘰 𝘬𝘶𝘯𝘯𝘦𝘯 𝘸𝘦 𝘴𝘢𝘮𝘦𝘯 𝘯𝘰𝘨 𝘣𝘦𝘵𝘦𝘳 𝘣𝘪𝘫𝘥𝘳𝘢𝘨𝘦𝘯 𝘢𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘱𝘳𝘰𝘧𝘦𝘴𝘴𝘪𝘰𝘯𝘢𝘭𝘪𝘴𝘦𝘳𝘪𝘯𝘨 𝘦𝘯 𝘥𝘦 𝘪𝘯𝘯𝘰𝘷𝘢𝘵𝘪𝘦 𝘷𝘢𝘯 𝘩𝘦𝘵 𝘷𝘢𝘬𝘨𝘦𝘣𝘪𝘦𝘥.”  

We verheugen ons op de samenwerking!

Het bericht Van Hoek Trainingen & Ferocia bundelen hun kennis en ervaring om samen nog betere trainingen te bieden verscheen eerst op Van Hoek Trainingen.

Waar moet je dan op letten voor een goed ethos? Je ethos, dus hoe anderen je zien en ervaren, kan worden benoemd aan de hand van vier aspecten:

Ethos: vier aspecten

1 Hoe geloofwaardig vinden mensen je?

Ben je te vertrouwen, ben je eerlijk, ben je transparant, ben je consistent etc.?

2 Hoe sympathiek vinden mensen je?

Gedraag je je vriendelijk, ben je positief, geïnteresseerd, betrokken etc.?

3 Hoe competent vinden mensen je?

Heb je de juiste opleiding, competenties en ervaring, doe je je werk goed etc.?

4 Hoe daadkrachtig (‘machtig’) vinden mensen je?

Treed je op waar nodig, doe je wat er moet gebeuren, maak je je status waar etc.?

Een voorbeeld. Tijdens de verkiezingen van oktober 2025 scoorde Rob Jetten van D’66 onder andere goed omdat hij had meegedaan aan het tv-programma ‘De slimste mens’, zo werd gezegd in de media (https://revu.nl/artikel/667971/wordt-d66-de-grootste-partij-door-rob-jetten-in-de-slimste-mens). Zijn deelname aan het tv-programma verhoogde blijkbaar zijn populariteit. Dit gaat over ethos. De kijkers vonden Rob Jetten leuk en symphatiek, en hij werd ook nog derde in het tv-programma, dus hij was ook best slim (‘competent’). De deelname aan het tv-programma heeft zo Jettens ethos versterkt.

Een ander voorbeeld. Tijdens dezelfde verkiezingen van oktober 2025 verloor Henri Bontenbal van het CDA juist punten qua ethos omdat religieuze scholen volgens hem homoseksuele relaties mogen afwijzen (https://nos.nl/nieuwsuur/collectie/14005/artikel/2587215-cda-leider-bontenbal-religieus-onderwijs-mag-botsen-met-grondrecht-van-gelijkheid). Dit viel zo slecht bij het Nederlandse publiek dat Bontenbal zijn uitspraken moest bijstellen (https://www.nrc.nl/nieuws/2025/10/22/bontenbal-baalt-van-uitspraken-over-homoseksuele-leerlingen-op-reformatorische-scholen-a4910467). Ging het over zijn geloofwaardigheid? Bontenbal droeg immers expliciet uit dat hij voor fatsoen stond en een premier voor iedereen zou willen zijn. Of ging het over zijn competent zijn? Iemand die religie boven de grondwet stelt, is mogelijk volgens veel Nederlanders niet geschikt als premier. Bontenbals ethos liep hier in elk geval significante schade op.

Fouten met ethos hebben veel gevolgen voor je effectiviteit. Een manager die liegt en medewerkers merken dit verliest zijn geloofwaardigheid – hoewel niemand het tegen de manager zal zeggen. Een collega die weigert anderen te helpen en telkens zijn snor drukt, wordt onsympathiek gevonden – al merk je dat zelf misschien niet. Een teamleider die niet ingrijpt als er misstanden zijn op de werkvloer wordt onvoldoende daadkrachtig gevonden – hoewel de teamleider het totaal niet door kan hebben. Een hoogleraar die geen interesse heeft in academisch onderzoek geldt al gauw als incompetent en wordt niet serieus genomen – al zal dit niet snel openlijk worden gezegd.

Ethos is in feite je imago. Het is het beeld dat mensen van je hebben, het is je ‘rep’. Het gaat niet over wie je bent,  maar over hoe je op hen overkomt. Vaak is het stilzwijgend en impliciet. Ethos gebeurt gewoon. Maar één ethosfout kan grote gevolgen hebben. Ethos vergt dan ook constante zorgvuldigheid in je handelen en een scherp oog voor de effecten van je gedrag op anderen. Zonder sterk ethos kun je niet goed functioneren. Let dus op je ethos in je communicatie met anderen.

Het bericht Ethos, pathos of logos? Denk vooral aan je ethos! verscheen eerst op Van Hoek Trainingen.

Het bericht Trump en het argumentum ad hominem verscheen eerst op Van Hoek Trainingen.

Dat ‘streepje’ heet een ‘koppelteken’. Het woord zegt het al: het koppelteken koppelt woorden aan elkaar. (Er zijn ook gedachtestreepjes en aandachtsstreepjes, maar daar gaat het hier niet over.) Welke woorden koppelt het koppelteken aan elkaar? Daarvoor moeten we even een stukje grammatica doen.

Het koppelteken is alleen aan de orde bij de zogenoemde samenstelling. Dat zijn twee of meer woorden die samen één woord vormen (boeken + kast; bureau + stoel). Heel normaal in taal. Het punt is: iemand heeft ooit bedacht dat wij in het Nederlands samenstellingen aan elkaar schrijven. Dus het is bijvoorbeeld: boekjaar, computerprogramma, jaarplan, rekeninghouder, langetermijnplanning enzovoort. Het Engels doet dit juist niet! De spellingcontrole van Word trouwens ook niet … Die volgt helaas de Engelse regels en doet het dus fout. Het is in het Nederlands ‘businesscase’, maar de spellingcontrole wil dat je ‘business case’ (Engels) schrijft. Dat is natuurlijk verwarrend.

Dat aan elkaar schrijven in een samenstelling kan niet altijd, omdat het dan onleesbaar wordt. Bijvoorbeeld bij een afkorting: AI + toepassing of NS + staking. Aan elkaar kan ook niet als het eerste woord op een klinker eindigt en het tweede woord ermee begint: fusie + overeenkomst, politie + eenheid. Een derde voorbeeld zijn dit soort woorden: Noord + Brabant, Zuid + Amerika (tweede woord heeft een hoofdletter). Tot slot de volgende samenstellingen: buy + out, check + in, push + up (samenstelling van Engels woord met een voorzetsel). En einde grammatica.

In dit soort gevallen moet je dat koppelteken gebruiken – waar aan elkaar schrijven in een samenstelling niet gaat! Het is dus: AI-toepassing, NS-staking, fusie-overeenkomst, politie-eenheid, Noord-Brabant, Zuid-Amerika, buy-out, check-in, push-up.

Het koppelteken hoort niet hier: CDA’er, geëxploiteerd (dit zijn namelijk niet twee aparte woorden telkens), Rode Kruispost, Eerste Kamerdebat (hier stond voor 1995 wel een koppelteken, maar dat is afgeschaft). Het koppelteken hoort exclusief bij de samenstelling en wordt verder niet gebruikt. 

Samengevat: is het woord een samenstelling? Dan moeten we het volgens de regels van het Nederlands aan elkaar schrijven. Kan dat niet? Dan halen we het koppelteken van stal. Negeer daarbij vooral je Word-spellingcontrole, want die kent deze regel helaas totaal niet. De officiële spelling checken? Zie: woordenlijst.org. De officiële regels voor de samenstelling nalezen? Zie: https://woordenlijst.org/zoeken/?leidraad=6&show=samenstelling

Het bericht Over het streepje of ‘koppelteken’ in de samenstelling verscheen eerst op Van Hoek Trainingen.

Ten eerste: waarom kleine letters en niet hoofdletters? Tijdens de spellingswijziging van 1995 is bepaald dat zogenoemde ingeburgerde afkortingen voortaan met kleine letters worden geschreven, dus: arbo, bhv, bh, bv, cd, dvd, hbo, gsm, mp3, nv, pdf, sms, tv, wc bijvoorbeeld. En ook: zzp. (Deze regel geldt niet voor woorden die staan voor een vast begrip of voor een eigennaam: EHBO, EU, ICT, MBA, NS.)

Ten tweede: waarom apostrof en geen koppelteken? We gebruiken in het Nederlands een koppelteken om afkortingen aan te kondigen (zoals het eerste koppelteken in ‘ge-e-maild’) en om woorden te scheiden, zoals in: ex-zzp’er, zzp-bijeenkomst, zzp-wetgeving (en het tweede koppelteken in ‘ge-e-maild’). Bij deze woorden is telkens sprake van twee woorden die samen één woord vormen: het zijn zogenoemde samenstellingen. Samenstellingen schrijven we aan elkaar en als dat niet gaat, gebruiken we een koppelteken.

Maar ‘zzp’er’ is geen samenstelling, want het is geen combinatie van meerdere woorden. Het is één woord. Het koppelteken is daarom geen optie. Eigenlijk zou je moeten schrijven: zzper, maar dat kun je niet goed lezen. Daarom gebruiken we hier de apostrof: bhv’er, EHBO’er, dvd’s, pdf’s, VVD’er en zzp’er.

Een mooi voorbeeld is: ge-sms’t. Hier zie je beide regels terugkomen. Het koppelteken kondigt de afkorting ‘sms’ aan; de apostrof laat zien waar de afkorting eindigt, zodat je het goed uitspreekt. Anders stond er immers: gesmst!

Zie ook woordenlijst.org.

Het bericht ‘ZZP-er’, ‘ZZP’er’, ‘zzp-er’ of ‘zzp’er’? Wat is het nou? verscheen eerst op Van Hoek Trainingen.

Het bericht Het effectief schrijven van korte teksten verscheen eerst op Van Hoek Trainingen.

Het bericht Van Hoek Trainingen geaccrediteerd als instelling verscheen eerst op Van Hoek Trainingen.

Bij eenzijdig communiceren, gaat het echter alleen om de belangen van de zender zelf. Gebruikers van internet en social media nemen het organisaties kwalijk als zij eenzijdig communiceren en terecht, want communiceren op internet en op social media is net als een gesprek: je doet het samen. Gebruikers die bijvoorbeeld een organisatie liken op Facebook, zeggen daarmee dat zij bij de organisatie willen horen, als was het een virtuele familie. Het is heel wat als gebruikers dat aangeven: het is een waardevol geschenk aan de organisatie. Dus hoor je wat terug te geven. Maar dat gebeurt helaas heel vaak niet.

Voorbeelden? Een Nederlandse man van 34 verdwijnt zo maar in Oostenrijk en een familielid doet een oproep op Facebook om mee te zoeken naar de man; er volgen vele tips. Na drie dagen wordt de verdwenen man gevonden. Het familielid meldt op Facebook dat de man terug is, maar weigert verder aan te geven wat er aan de hand was en waar de man is geweest, ondanks vragen. FOUT. Dit is eenzijdig communiceren: de ontvangers, de gebruikers van Facebook, worden door het familielid, de zender, ingeschakeld. De gebruikers hebben er niet om gevraagd. De gebruikers gaan actief met het bericht aan de slag. Als het probleem van de zender dan is opgelost, de man is terug, dan worden de gebruikers echter niet beloond met de informatie waaraan zij zeer waarschijnlijk behoefte hebben. De gebruikers kunnen zich nu letterlijk ‘gebruikt’ voelen. Advies: geef dan in elk geval enige informatie over wat er aan de hand was, zoals de NS zegt: ‘We staan stil voor een rood sein’. Soms is non-informatie toch beter dan geen informatie. De zender neemt dan in elk geval nog de moeite iets van zich te laten horen. Dat is tweezijdig communiceren.

Een tweede voorbeeld: een overvaller in de omgeving van Arnhem berooft een juwelier. De politie heeft een goede compositiefoto. Via Facebook vraagt de politie iedereen mee te zoeken naar de overvaller en hij wordt ook binnen twee dagen gearresteerd. De politie plaatst een bericht waarin zij benadrukt dat zij een succes heeft geboekt. FOUT. Het succes hier is niet van de zender alleen, dus niet alleen van de politie, maar van de hele community van gebruikers. Zij hebben immers meegezocht en de tips gegeven. Het succes moet dus ook met zijn allen worden gevierd: ‘Dankzij de vele tips heeft de politie … Iedereen enorm bedankt voor het meezoeken en voor de tips.’ Zo gebruik je Facebook optimaal. Anders is het eenzijdig communiceren. Het laatste voorbeeld van eenzijdig communiceren: een pensioenorganisatie in Zuid-Nederland wil een open dag houden. Op Facebook plaatst zij een bericht over de open dag. Tijdens de open dag kunnen burgers informatie krijgen over pensioenen en krijgen zij een rondleiding in het gebouw. Helaas komen er maar weinig reacties en ook weinig bezoekers naar de open dag.  FOUT. Het bericht is blijkbaar niet zo opgesteld dat de gebruikers van Facebook zich aangesproken voelen. Informatie over pensioenen en een rondleiding in het gebouw is zenderinformatie; het klinkt saai. Het is ook niet (per se) wat de ontvangers, de gebruikers, willen weten en wat hen boeit. Als de open dag niet gaat over wat de gebruikers willen weten en hen niet boeit, dan komen de gebruikers natuurlijk niet.

Wie op internet en social media mensen wil boeien, moet ze dus iets bieden. Dat wordt wel genoemd een ‘snack’. De snack is iets wat mensen aantrekt. Snacks voor de open dag zijn bijvoorbeeld dat je een persoonlijk berekening kunt krijgen van je pensioen: hoe veel krijg je nu precies? Een rondleiding is saai, maar de pensioenorganisatie blijkt ook een mooie, biologisch opgezette binnentuin te hebben met prachtige planten en bloemen; het is een snack als je daar mag komen kijken, want dat vinden mensen waarschijnlijk wel leuk. Bedenk dus aantrekkelijk, originele, maar toch relevante activiteiten en lok de gebruikers direct aan het begin van het bericht daarmee. Op die manier een bericht maken, is tweezijdig communiceren. Zo maak je van het bericht op Facebook en het persbericht over de open dag wel een succes. De moraal: wie succesvol wil zijn op internet en social media moet tweezijdig communiceren. Als je  iets van iemand vraagt via social media, dan hoor je dus iets teug te doen, al is het maar een loos bedankje – beter dan niets. N.B. Het geldt trouwens ook voor e-mail.

Het bericht Succesvol zijn op Facebook en Twitter? Biedt de gebruikers snacks verscheen eerst op Van Hoek Trainingen.

Spelling mag dan irritant zijn (zie eerder blog), maar de regels zijn vaak wel uit te leggen en meestal ook consistent. In 1995, toen de meest recente spelling is bepaald, is afgesproken dat zogenoemde ingeburgerde afkortingen voortaan met kleine letters en zonder punten worden geschreven. Veel voorkomend zijn:   bv – nv – cao – btw – arbo – gsm – sms. De regel geldt niet afkortingen die eigennamen zijn. Die blijven in hoofdletters, zoals: ABP, NS, C&A.

Het bericht BV, B.V., bv of b.v.? verscheen eerst op Van Hoek Trainingen.